Συνέντευξη για την ομάδα βιβλιοαρώματα
σε συνεργασία με το ιστολόγιο Στον Αστερισμό του βιβλίου.
Έμπνευση –Οργάνωση-Συντονισμός κι Ερωτήσεις Βίκυ Τάσιου
Ελισσάβετ Δέδε-«Στον Αστερισμό Του Βιβλίου» (ερωτήσεις κι απομαγνητοφώνηση συνέντευξης)
Συμμετοχή
Χριστίνα Τζαννέτου(ερωτήσεις)
Αθανασία Μαντά (ερωτήσεις)
Ένα ιδιαίτερα εποικοδομητικό και ευχάριστο απόγευμα περάσαμε μαζί με την συγγραφέα Πασχαλία Τραυλού στο αίθριο του βιβλιοκαφέ Πόλις, με αρώματα βιβλίων. Οι ερωτήσεις, όπως είπε και η συγγραφέας, διεισδυτικές. Μας απάντησε όμως σε όλες και σήμερα σας κοινοποιούμε αυτή τη συζήτηση – όχι απλά συνέντευξη – αφού ήταν μια συνάντηση μεταξύ ανθρώπων που λατρεύουν τα βιβλία και η οικειότητα μεταξύ μας επιτεύχθηκε αμέσως, ώστε το μαγνητοφωνάκι δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει σε όσα ειπώθησαν. Στην πραγματικότητα δεν το χρειαστήκαμε καν…
Ας ξεκινήσουμε με το πρόσφατο βιβλίο σας …
«Το Φιλί Στα Μάτια»…Αν σας ζητούσαμε να μας το περιγράψετε με λίγα λόγια τι θα λέγατε;
Είναι μια ιδέα που την «κυοφορώ» από το 2013 όταν άκουσα την καθηγήτρια μου Μαρία Γκασιούκα στο Μεταπτυχιακό μου στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου να μιλά για τη βία κατά των γυναικών και να θίγει το θέμα του trafficking. Ενδόμυχα ήμουν σίγουρη πως κάποια στιγμή θα έγραφα κάτι γι’ αυτό το ζήτημα. Το βιβλίο κυοφορείτο μέσα μου από τότε πιστεύω. Αναφέρεται σε πρώτο επίπεδο σε μια εφοπλιστική οικογένεια στην Άνδρο ξεκινώντας από το 1922, εποχή κατά την οποία μια δεκατετράχρονη έφηβη, η Μαριγώ ξεκινώντας από τα «άγια χώματα» της Μικρασίας έρχεται στην Ελλάδα και πιάνει δουλειά στο αρχοντικό της εφοπλιστικής οικογένειας των Βασταρδήδων. Εκεί γίνεται αυτήκοος μάρτυρας σκληρών μυστικών πίσω από τις κλειστές πόρτες του σπιτιού βιώνοντας ως το τέλος της το δίλημμα αν πρέπει να μιλήσει ή να σωπάσει. Σε δεύτερο επίπεδο το βιβλίο αναφέρεται σε κάθε μορφή βίας κατά των γυναικών, στην εξαγνιστική δύναμη της τέχνης, στην έκτρωση και τη λαχτάρα της μητρότητας, στην ενοχή της σιωπής και στο αντίτιμο της σιωπής πολλές φορές. Η δεύτερη γενιά των ηρώων στιγματίζεται από τα μυστικά της πρώτης γενιάς και μέσα από τις διαπλοκές των σχέσεων ηρώων και ηρωίδων γεννιέται ένα μυθιστόρημα που θίγει κοινωνικά στερεότυπα και κηλίδες της ανθρώπινης ηθικής. Το βιβλίο είναι πολυπρόσωπο και αγγίζει ποικιλία ζητημάτων μέσα από τις διάφορες προσωπικές ιστορίες των ηρώων του.
Ποιός είναι ο βασικός του προβληματισμός;
Βασικός άξονας είναι η βία κατά των γυναικών σε διάφορες φάσεις της ελληνικής πραγματικότητας και σε διάφορες εκφάνσεις:
Βία δεν είναι μόνο η χειροδικία… Βία είναι κι ο εξαναγκασμός σε μια έκτρωση ,βία είναι και η απόφαση του πατέρα να παντρέψει αναγκαστικά την κόρη χωρίς τη γνώμη της.
Βία είναι ο βιασμός …Βία είναι η εκβιαστική σιωπή…
Βία, με άλλα λόγια, είναι ο ετεροκαθορισμός της γυναίκας.
Μέσα από τις διαπλοκές, τους χαρακτήρες και τις σχέσεις των ηρώων, αναδεικνύονται όλες οι πτυχές και οι εκφάνσεις της βίας που αποτέλεσαν ερέθισμα για το «Φιλί Στα Μάτια».
Όσον αφορά δε στον τίτλο, ενώ παραπέμπει στη λαϊκή πεποίθηση ότι φιλί στα μάτια φέρνει χωρισμό ή και θάνατο, μέσα στο βιβλίο το φιλί στα μάτια είναι το εύρημα που επινοεί ένα ζευγάρι που υπόκειται σε μια απαγόρευση, για να υποκαταστήσει τη σωματική επαφή…
Μιλάς για δυο χρονικές περιόδους…Έχει φλας μπακ το βιβλίο;
Όχι! Η ροή ξεκινάει από το 1922 φτάνει ως το 1960-1965 και στο δεύτερο μέρος τοποθετείται στο σύγχρονο παρόν με πολύ μικρά πισωγυρίσματα προκειμένου να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας καίρια γεγονότα του πρώτου μέρους… Ως επί το πλείστον έχει γραμμική ροή.
Αυτό είναι διαφοροποίηση από προηγούμενα βιβλία σας…
Κάθε βιβλίο έχει δικό του ύφος, στρατηγική, τεχνική. Οι εγκιβωτισμοί είναι μια πρακτική στη συγγραφική διαδικασία όπως και τα πρωθύστερα. Στην προκειμένη περίπτωση δεν χρειάστηκαν τα φλας μπακ γι’ αυτό και δεν υπάρχουν. Εγκιβωβτισμοί όμως υπάρχουν. Οι ιστορίες των ηρώων για να φωτιστούν οι δράσεις τους προσφέρονται σε διάφορα σημεία «συμπυκνωμένες». Μάλιστα από άποψη τεχνική στο συγκεκρι-μένο βιβλίο στις πρώτες 200 σελίδες υπάρχει μια κινημα-τογραφική δράση και ροή ενώ στο δεύτερο το βιβλίο γίνεται πιο διεισδυτικό. Ψυχογραφούνται οι ήρωες και αποκαλύπτο-νται τα κίνητρα και τα αίτια των πράξεών τους.
3 χρόνια σας πήρε να το γράψετε;
Το έγραφα από το 2013… Μάλιστα γράφτηκε πρώτα το δεύτερο μέρος κι έπειτα το πρώτο και μεσολάβησε ενδιάμεσα ένα άλλο βιβλίο που δεν έχει ακόμη εκδοθεί.
Όπως πρέπει να επισημάνω ότι οι χρόνοι είναι σχετικοί κατά τη δημιουργία ενός βιβλίου. Η πρώτη καταγραφή της ιστορίας μπορεί να γίνει ακόμη και μέσα σε τρεις ή τέσσερις μήνες, όμως στη φάση αυτή δεν είναι παρά ένα πρώτο σχέδιο. Οι διαστρωματώσεις και η επεξεργασία είναι που απαιτούν το μεγαλύτερο χρόνο. Οι αναθεωρήσεις, οι αυτοαναιρέσεις, οι διορθώσεις που κρίνει απαραίτητες ο ίδιος ο συγγραφέας. Το γράψε σβήσε. Αυτό είναι η επώδυνη συγγραφική διαδικασία. Γι’ αυτό και παραλληλίζω το γράψιμο ενός βιβλίου με τα πολλαπλά φύλλα ενός κρεμμυδιού. Η κεντρική ιδέα του κρύβεται κάτω από τις αλλεπάλληλες φάσεις επεξεργασίας και τις διαστρωματώσεις του. «Το Φιλί Στα Μάτια» περάστηκε έξι χέρια προτού εκδοθεί.
Μπορεί να πάρει χρόνια η συγγραφή ενός βιβλίου;
Ο χρόνος είναι κάτι σχετικό. Ένα βιβλίο μπορεί να είναι ώριμο και να εκκολάπτεται μέσα στον συγγραφέα καιρό, ή μπορεί, αφότου γραφτεί η πρώτη φόρμα, να χρειάζεται ζύμωση και μακροχρόνια επεξεργασία για να φτάσει στο ποθητό σημείο. Εξάλλου, μπορεί να προϋποθέτει και έρευνα, οπότε οι χρόνοι διαστέλλονται. Θεωρώ εντελώς αδόκιμη τη βιασύνη στο θέμα της συγγραφής. Ο συγγραφέας πρέπει να αποστασιοποιείται και να μπορεί να κρίνει με «ψυχρό» βλέμμα το κείμενό του για να είναι ακριβής και αντικειμενικός απέναντί του, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο. Από την άλλη ο συγγραφέας υπόκειται στις επιρροές του περιβάλλοντος και αλλάζει συνεχώς πράγμα που σημαίνει ότι αλλάζει και η οπτική του απέναντι στο κείμενο. Όλα αυτά αποδεικνύουν πως οι ισορροπίες είναι εύθραυστες και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή για την επίτευξη του μέτρου. Το μέτρο είναι βασική αρχή της λογοτεχνίας ακόμη και όταν αναφέρεται σε θέματα στα οποία κυριαρχεί η υπερβολή. Ακόμη και η επανέκδοση των Ρόδων της Σιωπής απαιτεί αναθεώρηση και εκ νέου επεξεργασία, λόγω του ότι έχω αλλάξει εγώ, οι εμπειρίες και η οπτική μου.
Γι αυτό η πρώτη γραφή πρέπει να είναι σχετικά σύντομη για να είσαι συναισθηματικά σταθερός κι εσύ που το γράφεις.
Τώρα, ας πούμε, θα ξαναβγάλω τα ΡΟΔΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ, ξαναδουλεμένα όμως σε κάποια εκφραστικά που όταν τα ξαναείδα ήθελα να τα αλλάξω…Μπορεί να μην αλλάξει τίποτε στη δομή και την ιστορία, κι όμως να πρόκειται για ένα νέο βιβλίο.
Ποιους χαρακτήρες ξεχωρίζεις από το πρόσφατο βιβλίο σου;
Σίγουρα ξεχωρίζω τη Μαριγώ που είναι πρόσωπο –κλειδί.
Κουβαλά την σμυρναίικη ντοπιολαλιά και τα στερεότυπα της Μικρασίας τα οποία ζυμώνονται με τις προκαταλήψεις της ελληνικής κοινωνίας όσον αφορά στη διαχείριση της έννοιας Γυναίκα… Είναι εκείνη που ξέρει, καταλαβαίνει αλλά δεν μπορεί να διαχειριστεί όλη αυτήν την κατάσταση. Φοβάται και σιωπά… Είναι ένα γνήσιο θηλυκό της εποχής εκείνης που προσπαθεί να ισορροπήσει και να ελιχθεί μέσα στη βία…
Ο δεύτερος χαρακτήρας που λάτρεψα όταν τον διαμόρφωνα, είναι ένας κακός ήρωας, ο Ιβάν. Ένας μετανάστης, την εποχή που άνοιξαν τα σύνορα και ήρθαν στην Ελλάδα πέρα από αθώους μετανάστες και κακοποιοί από τις φυλακές της Αλβα-νίας. Ο Ιβάν, παρά την παραβατική συμπεριφορά του είχε μέσα του τον σπόρο του καλού που έμενε ναρκωμένος στην ψυχή του λόγω κακών κοινωνικών συγκυριών και σκληρών παιδικών βιωμάτων. Όταν αναμετρήθηκε όμως με τον αληθινό εαυτό του μπόρεσε να ανθίσει αυτός ο σπόρος και να πετύχει μια μεγάλη ανατροπή. Είμαι περήφανη γι’ αυτόν τον χαρακτήρα γιατί δίνει ένα πολύ αισιόδοξο μάθημα στον αναγνώστη: ότι μπορεί να πετύχει τα πάντα ο άνθρωπος αρκεί να θελήσει να ακολουθή-σει τη φωτεινή πλευρά του εαυτού του.
Φυσικά αγαπώ και τη Μάχη που είναι ζωγράφος κ μου έδωσε την ευκαιρία να μιλήσω για Τέχνη…
Είναι η δεύτερη φορά που μιλάς για εικαστική τέχνη…Το είχες κάνει και στα ΡΟΔΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ
Γενικά σε όλα τα βιβλία σκηνοθετώ ευκαιρίες για να μιλήσω για την τέχνη. Η τέχνη για μένα είναι μέσω εξιλέωσης και εξαγνισμού.
Υπάρχει κάποιο απωθημένο;
Δεν είναι θέμα απωθημένου. Όταν μιλάω για Τέχνη μιλάω για οποιαδήποτε μορφή της, γιατί τη λατρεύω κι ένα από τα μηνύματά που θέλω να περάσω είναι «Ασχοληθείτε με την Τέχνη!!» Η Τέχνη αναζωογονεί! Είναι εξαγνισμός, εξορκισμός, εξιλέωση, λύτρωση. Δεν είναι τυχαίο που υπάρχουν έργα τέχνης από την προϊστορία ακόμη στα τοιχώματα των σπηλαίων, καθώς αποτυπώνοντας τη λαχτάρα τους για κάτι σε μια ζωγραφιά, ενίσχυαν την πιθανότητα επαλήθευσής της. Η τέχνη είναι μαγεία!
Ειδικά στις δύσκολες εποχές που ζούμε αν δεν οχυρωθείς πίσω από την Τέχνη που είναι φως από τι να πιαστείς;
Είδα μια σύμπτωση με τα Εικαστικά κι ήθελα να δω αν υπάρχει κάποια προσωπική προτίμηση…
Ζωγραφίζω αν ρωτάς αυτό! Κυρίως πορτρέτα και δουλεύω κάρβουνο και ασπρόμαυρο… Εξάλλου, και στα βιβλία μου αισθάνομαι συχνά ότι «ζωγραφίζω» αφού σκέφτομαι με εικόνες.
Γιατί αποφάσισες να αλλάξεις εκδοτικό…;
Οι εκδοτικοί οίκοι έχουν κάποιο συγκεκριμένο προφίλ. Κάποιος ασχολείται περισσότερο με το επιστημονικό βιβλίο, κάποιος με το μυθιστόρημα, άλλος με τη μεταφυσική νουβέλα και πάει λέγοντας. Συνεπώς, το από πού εκδίδεται ένα βιβλίο έχει να κάνει και με τον αυτοπροσδιορισμό του συγγραφέα. Άρα, μια αλλαγή είναι αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ή μιας διαφωνίας ή ρήξης.
Σας πιέζουν να βγάζετε βιβλίο κάθε χρόνο;
Δεν τίθεται θέμα πίεσης. Όταν αρχίζεις την συγγραφική πορεία καλό είναι να υπάρχει μια συχνή παρουσία στο χώρο, όσο αυτό είναι δυνατό. Η έμπνευση όμως είναι αυτή που καθορίζει την δημιουργία. Δεν είναι λογικό να υπάρχει πίεση. Δεν έχει κ νόημα να εκδοθεί κάτι που δεν το πιστεύεις ή δεν το έχεις δουλέψει επαρκώς. Προσωπικά δεν μου αρέσει καθόλου να αισθάνομαι «άλογο κούρσας» για να μιλήσουμε και για το θέμα των αριθμών και της ευπωλητότητας.
Τελευταίο σου βιβλίο στις Εκδόσεις Ψυχογιός ήταν ο Γυάλινος Χρόνος
Ο ΓΥΑΛΙΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ήταν η Επανάστασή μου… Μια γυναίκα καρκινοπαθής στους τρεις τελευταίους μήνες διαπιστώνει ότι μπορεί να ενσωματώσει όλη της τη ζωή μέσα σε αυτό το χρόνο!
Η ποιότητα της ζωής δεν σχετίζεται με το πόσο θα ζήσει κανείς αλλά με το πώς θα ζήσει το χρόνο που έχει στη διάθεσή του. Η ενσωμάτωση των διηγημάτων στον βασικό κορμό του βιβλίου αποτελούσε μια καινοτομία που την απόλαυσα.
Ποιος ο ρόλος του επιμελητή σε ένα βιβλίο;
Ας διαχωρίσουμε τι είναι ο Editor –Διορθωτής και τι ο Επιμελητής… Ο Διορθωτής απλά ελέγχει την παραγραφοποίηση τα ορθογραφικά και τα συντακτικά λάθη κλπ.
Ο επιμελητής έχει άποψη επί του περιεχομένου, ασυμφωνίες, πραγματολογικά σφάλματα, ιστορική εγκυρότητα, μεταφορά κεφαλαίων ίσως κλπ…
Απαιτεί ανθρώπους ευφυείς και πολύ διαβασμένους –να ελέγχουν λέξη –λέξη κάθε σημείο στίξης ακόμη! Πάνω απ’ όλα όμως απαιτείται καλή επικοινωνία και χημεία συγγραφέα και επιμελητή.
Αγαπάς την πολυπλοκότητα των λέξεων;
Η πιο εξεζητημένη λέξη στο κατάλληλο λεκτικό περιβάλλον μπορεί να είναι υπέροχη… Σε ένα όμως εξαιρετικά απλό κείμενο αν σου πετάξουν μια εξεζητημένη λέξη φαντάζει παραφωνία… Πρέπει το κείμενο να έχει μέτρο και αρμονία… Χωρίς μεγαλοσχημοσύνες ή κοινοτοπίες. Οι λέξεις παράγουν με τον τρόπο τους μουσική…
Η ΜΗΔΕΙΑ ΔΕ ΧΟΡΕΨΕ…ΔΕ φοβήθηκες να αναδείξεις ένα τόσο βαρύ θέμα όπως η παιδοκτονία…
Η Τέχνη έχει χρέος-πέρα από την ωραιοποίηση- να αναδεικνύει και να καυτηριάζει τα κακώς κείμενα. Διαθέτει νυστέρι και εισχωρεί βαθιά στις ανθρώπινες συνειδήσεις, τα συναισθήματα και τις ψυχές. Αυτός είναι ο μέγιστος ρόλος της. Στη Φιλοσοφική σχολή είχα την τύχη να γνωρίσω τον Σπύρο Ευαγγελάτο που δίδασκε Μήδεια με εξαιρετικό τρόπο. Όμως ποτέ δεν πείστηκα ότι μια γυναίκα σκότωσε τα παιδιά της γιατί προδόθηκε από έναν άντρα. Ήθελα να δώσω τη δική μου εκδοχή. Όταν το καλοκαίρι του 2013 ο Ευαγγελάτος ανέβασε Μήδεια για τελευταία φορά στην Επίδαυρο με τον Γιώργο Κιμούλη, ενεργοποιήθηκα να γράψω αυτό το βιβλίο που αποτελεί στην ουσία μια μελέτη της γυναικείας ιδιοσυγκρασίας και ένας αντίλογος στην ευριπίδεια Μήδεια.
Δέχθηκες αρνητικά πυρά γι αυτό;
Κάποιοι απλά πήγαν να διαστρεβλώσουν τις προθέσεις μου, ισχυριζόμενοι ότι εγώ υπερασπίστηκα την παιδοκτονία κάτι που σε καμία περίπτωση δεν συνέβη. Το να προσπαθείς να κατανοήσεις τα κίνητρα μιας πράξης δεν σημαίνει ότι την δικαιολογείς. Δεν δέχτηκα ακριβώς πυρά. Απλά κάποιοι δεν άντεξαν το θέμα. Κάποιοι και κάποιες όμως το λάτρεψαν. Μέσα στο βιβλίο εξάλλου δεν υπάρχει μια «Μήδεια» αλλά πολλές. Και η μητέρα της ίδιας της Μήδειας, και η μητέρα της «Έλλης», ή η Μανιάτισσα που διώχνει το παιδί της λόγω της σεξουαλικής του ιδιαιτερότητας, είναι εκδοχές Μήδειας.
Σκοτώνω δεν σημαίνει απλώς τραβώ μαχαίρι. Υπάρχουν χίλιοι τρόποι για να σκοτώσει κανείς…
Ορισμένοι έχουν την άποψη ότι οι συγγραφείς δεν πρέπει να αγγίζουν τόσο ευαίσθητα θέματα.
Ο Ευριπίδης γιατί τα άγγιξε; Αυτή για μένα είναι μια απαράδεκτη οπτική. Στην τέχνη δεν υπάρχουν απαγορευτικά.
Εξάλλου, δεν θίγεται κανείς. Στη Μήδειά μου δεν υπάρχει ωμή περιγραφή κάποιας πράξης. Η δημοσιογραφική αποτύπωση δεν είναι λογοτεχνία… Η Τέχνη δεν περιγράφει ωμά. Δεν επιδιώκει να σοκάρει με λογική «κλειδαρότρυπας» και ειδησεογραφίας. Η Λογοτεχνία έχει μια μαγεία… Δεν κατονομάζει… Περνάει μέσα από τις αισθήσεις.
Φανταστείτε όταν περιγράφεις την «ένταση κάποιου» ,να πεις «έσφιξε το ποτήρι ώσπου έσταξε αίμα στα δάχτυλά του»…
Αυτό είναι λογοτεχνία, γιατί έστω για λίγο ταυτίζεται ο αναγνώστης και νιώθει τα «γυαλιά» να μπαίνουν κ στη δική του σάρκα. Συμμερίζεται τον ήρωα.
Τι είναι για σένα η συγγραφή…
Μεράκι ,πάθος αλλά όχι επάγγελμα… Το επάγγελμα έχει μια περιοδικότητα που δεν μπορεί να υπάρχει στην τέχνη. Βέβαια, έτυχε να μπορώ να ζω από τα βιβλία μου αλλά και πάλι έχω επιλέξει να έχω άλλο βιοποριστικό επάγγελμα. Αν η συγγραφή γίνει επάγγελμα, αναγκαστικά γίνεσαι εντολοδόχος του κοινού και αυτό δεν μου ταιριάζει.
Ποιο βιβλίο σου ξεχωρίζεις;
Τα αγαπώ όλα. Δεμένη είμαι ιδιαίτερα με τον Γυάλινο χρόνο και το η Μήδεια δεν χόρεψε ποτέ επειδή «μάτωσα» γράφοντάς τα. Ταυτίστηκα και υπέφερα.
…Τα «Ρόδα»;
Πρόκειται για μια άλλη διαδικασία. Τεχνικά είναι πολύ καλή δουλειά μου. Ήμουν όμως πιο αποστασιοποιημένη από τους ήρωες. Σκεφτόμουν περισσότερο απ’ όσο αισθανόμουν.
Ποιος διαβάζει πρώτος τα βιβλία σου…
Αναλόγως. Το Φιλί Στα Μάτια με το που το τέλειωσα το υπέβαλα στην Διόπτρα…
Τι ώρα γράφεις συνήθως;
5 με 7 κάθε μέρα και ολόκληρο σαββατοκύριακο όταν γράφω βιβλίο. Μου είναι εφικτό να γράφω με πρόγραμμα αν έχει διαμορφωθεί η ιστορία μου.
Και πώς διαχειρίζεσαι το τέλος …;
Δε μου αρέσουν τα χολυγουντιανά φινάλε. Επιζητώ την κάθαρση αλλά όχι με εύκολες ή ανώδυνες λύσεις. Θέλω να είναι το τέλος ρεαλιστικό και όχι απαραιτήτως με θετική έκβαση. Είμαι θιασώτης της αρχής ότι δεν υπάρχει άσπρο μαύρο στις ψυχές αλλά ποικίλες αποχρώσεις.
Φοβάσαι μη στερέψει η έμπνευση;
Πάντα υπάρχει στο πίσω μέρος του μυαλού μου και αυτή η πιθανότητα. Η έμπνευση δεν εκβιάζεται. Έως τώρα όμως δεν μου έχει συμβεί.
Όταν έχεις γράψει ένα πετυχημένο βιβλίο δεν έχεις αγωνία το επόμενο να είναι εξίσου καλό;
Υπήρχε αυτή η αγωνία στα πρώτα μου βιβλία. Τώρα έχει πάψει να ανταγωνίζεται το ένα το άλλο. Καθένα είναι μια αυτόνομη διαδικασία. Εκείνο όμως που πάντα με ενδιαφέρει είναι να βγαίνει ένα έντιμο, καλοδουλεμένο βιβλίο που έχει να προσφέρει κάτι στο αναγνωστικό κοινό.
Από κει και πέρα αν δεν έχει απήχηση η αν κάποιο άλλο έχει μεγαλύτερη από την αναμενόμενη, καλοδεχούμενα όλα…
Η ζωή δεν είναι μόνο το γράψιμο.
Ποιες αξίες θέλεις να περάσεις στον γιο σου;
Να έχει στόχους, οράματα και να είναι έντιμος…
Τονίζεις πολύ την λέξη εντιμότητα
Ναι, γιατί πιστεύω ότι λείπει κι από τον χώρο και από την χώρα.
Ποιον χαρακτήρα σου γενικά έχεις αγαπήσει;
Τον Ιβάν που κατάφερε να τιθασεύσει την κακή εκδοχή του εαυτού του, τον Καρλ Λούντβιχ γιατί δεν αλλοιώθηκε από τον πόλεμο –δεν κατάφερε να γίνει «πολεμάνθρωπος», αλλά παρέμεινε άνθρωπος, την Έλλη από τη Μήδεια, επειδή στάθηκε επάξια στις περιστάσεις της ιστορίας.
Ποιον μίσησες;
Χμμ… Νομίζω πως αυτή που αντιπαθώ είναι η Ζιζή, γιατί είναι μια γυναίκα που πρόδωσε ανεπανόρθωτα το φύλο της! Μου είναι αδιανόητο μια γυναίκα να γίνεται αιτία κακοποίησης άλλων γυναικών!
Μπορούμε να μιλήσουμε για το επόμενο βιβλίο σου;
Πιθανόν να είναι ο άνθρωπος από στάχτη που περιμένει τη σειρά του στο συρτάρι μου.
Έχεις επιρροές από συγγραφείς; Στην κοσμοθεωρία σου την ίδια;
Σιμόν ντε Μπουβουάρ…
Προλαβαίνεις να διαβάζεις βιβλία;
Και τι είδους λογοτεχνία σου αρέσει να διαβάζεις;
Διαβάζω ένα περίπου τη βδομάδα. Επιβάλλεται αυτή η επαφή αλλά ταυτόχρονα είναι και μια εσωτερική μου ανάγκη. Μου αρέσει ιδιαίτερα το ψυχογραφικό βιβλίο. Ο «Πιανίστας κι ο Θάνατος» της Μάρως Βαμβουνάκη είναι από τα πιο αγαπημένα μου.
Λατρεύω τον Γιάννη Ξανθούλη, τον Έκο, τον Μουρακάμι. Ποικίλλα διαβάσματα. Ποικίλλες προσλαμβάνουσες.
Το Τρένο με τις φράουλες του Ξανθούλη είχε αποτυπώσει πιστά τη γυναικεία ψυχολογία…
Στον Ζουργό μου αρέσει η στιβαρότητα της γραφής του. Είναι ακριβής, ζυγισμένος… Καταπληκτικό δικό του ο βίος του Ματτίας Αλμοσίνο.
Πολύ καλό και η Περσινή Αρραβωνιαστικιά –διηγήματα από τη Ζυράννα Ζατέλη. Επίσης, «Το Ταξίδι της Φωτιάς της Βόικου.
Πασχαλία σε ευχαριστούμε πολύ για την όμορφη συνέντευξή μας…
Κι εγώ σας ευχαριστώ κι εύχομαι καλή επιτυχία στην όμορφη προσπάθεια αυτής της ομάδας.
0 comments:
Δημοσίευση σχολίου